Çocuk Beslenmesinde Proteinin Önemi

Çocuk Beslenmesinde Proteinin Önemi

Sağlıklı beslenme, insan sağlığını korur ve hatta iyileştirir. Beslenme çocuklar ve bebekler için de çok önemli, zira çocukların büyümesi ve gelişmesi üzerinde etkili olduğu, kanıtlanmış bir gerçek (1).

Çocuklar ve bebekler, sürekli büyüme ve gelişme içinde olduklarından, beslenme yetersizliğine karşı en hassas yaş grubunda yer alırlar.  Bu nedenle de çok küçük yaşlardan itibaren kazandırılmış bir düzenli ve sağlıklı beslenme alışkanlığı, insanların gelişmesinde kritik önem taşır. Bundan öte, bireyin tüm hayatı boyunca içinde yaşayacağı bedenin aynı olduğu düşünüldüğünde, sağlıklı beslenme alışkanlığının hayati önem taşıdığını söyleyebiliriz (2).


Yeterli ve çeşitli beslenme:

Düzenli beslenmenin yanında yeterli ve çeşitli beslenme de önemlidir. “Çeşitli beslenme” kavramını bilimsel bir perspektifle biraz daha açalım. Makro besin öğelerinin yanında mikro besin öğelerini de içeren, mevsime göre çeşitlendirilmiş, porsiyon kontrolü olan beslenme planları tercih edilmelidir. Makro-besin öğelerinden karbonhidrat ve yağların yanında, gelişme çağındaki en önemli makro-besin öğesi proteindir.

Proteinin görevlerini aşağıdaki gibi özetleyebiliriz.

  • Dokuyu inşa etmek ve güçlendirmek.
  • Hasar gören dokuları onarmak ve yeniden oluşturmak.
  • Bağışıklık sistemini güçlendirmek.
  • Metabolizmanın düzenlenmesini sağlamak.
  • Vücudun enerji ihtiyacını sağlamak.
  • Kas kütlelerinin gelişimini sağlamak.

Protein bakımından en zengin besin kaynağı hayvansal gıdalardır ve bunlar, kaliteli proteinler olarak adlandırılır. Aminoasitler, proteinlerin yapıtaşlarıdır. Temel aminoasitler ise, vücudumuza dışardan almamız gereken önemli aminoasitlerdir. Hayvansal gıdalar, tüm temel amino asitleri içerirler.

Bir diğer protein içeren besin grubu ise bitkisel gıdalardır. Fasulye, bezelye, mercimek, soya ürünleri, ıspanak vb. bitkisel gıdalar grubunda yer alır. Bu grup ise eksik proteinler olarak adlandırılır. Genellikle bu grupta bir temel amino asit eksiktir. Sağlıklı bir beslenme modelinde hayvansal ve bitkisel proteinlerin bir arada tüketilmesi önerilmektedir. Böylece eksiksiz olarak, bütün temel aminoasitlerin vücuda alınması sağlanır. Proteine ilişkin ilave bilgiler için ilave bilgiler için Protein ne işe yarar? Pacha Cips ile neler yapabiliriz?” başlıklı blog yazımızı inceleyebilir ve Diyetisyen Dr. Gizem Köse’yi konuk ettiğimiz Protein ve Kolajene Dair” başlıklı Youtube videomuzu izleyebilirsiniz.

Hayvansal ve Bitkisel Protein Arasındaki Fark

Hayvansal ve bitkisel proteinler arasında, amino asit dizilimi açısından farklılıklar vardır: Hayvansal proteinde, ihtiyaç duyulan tüm amino asitler dengeli bir şekilde yer alır. Ancak bazı bitkisel proteinler, belirli amino asitleri içermezler. Çoğu bitkisel protein bazlı gıdaların içeriğinde metiyonin, triptofan, lisin ve izolösin oranı oldukça düşüktür. Buna karşın, kinoa ve karabuğday gibi bazı bitkiler ise proteinin içeriğinde bulunan amino asitlerin tamamını barındırırlar. Hayvansal protein kaynaklarının besin değerleri, bitkisel protein kaynaklarına oranla biraz daha yüksektir: B12 vitamini, D vitamini, omega-3 yağ asidi, demir ve çinko açısından daha zenginlerdir.

Bitkisel proteinin sağlığımız için avantajlarına bakıldığında: Kalp hastalıkları, diyabet ve obezite gibi sağlık sorunlarına karşı koruyucudur, lif içerir ve sindirim sistemini koruma özelliği vardır. Hayvansal proteinin sağlık avantajlarına bakıldığında ise: Bazı hayvansal protein içeren besinler, kilo vermeye ve kas kütlesinin artmasına yardımcı olur. Ancak hayvansal proteinin gereğinden fazla tüketimi ve özellikle işlenmiş et (şarküteri ürünleri) tüketimi, kolesterol ve kalp hastalıkları riskini artırabilmektedir.

Çocuklarda protein alımını artırmak için;

-Kırmızı et, kaliteli protein kaynaklarının başında gelir. İçerdiği zengin proteinin yanında demir, çinko, fosfor, magnezyum, B6, B12 ve A vitaminlerini de içerir. Her sabah bir yumurta ve bir dilim beyaz peynir, çocukların kaliteli protein alması açısından önemlidir. Bu yüzden çocukların sabah kahvaltısında bu besinleri alması sağlanmalıdır.

– Çocukların haftada en az iki kez balık tüketimi oldukça önemlidir. Somon ya da diğer balık filetolarını, et suyu ya da soya sosuyla birlikte tüketmek, proteinin yanında kalp için faydalı omega-3 yağ asitlerini de vücuda almalarını sağlar.

-Et sevmeyen çocuklar için protein kaynağı alternatifi sağlayan besin grubu baklagillerdir. Bu anlamda mercimek çorbası, kuru fasulye, bezelye, nohut vb. gıdalar, bebeklerin ve çocukların ihtiyaç duyduğu proteinleri almasına yardımcı olur. Besin öğeleri açısından zengin bir bileşime sahip olan kuru fasulye, yaklaşık olarak 20-25 g/100 g protein, 60 g/100 g karbonhidrat, 0,7-1,5 g/100 g oranında yağ içerirken; çeşitlerine göre farklı oranda vitamin, mineral ve fitokimyasallar da içermektedir.(3)

– Günde 500 ml. ve daha fazla süt veya yoğurt tüketimi, protein miktarını yükseltmektedir. Süt ürünleri, proteinin yanında kalsiyum, fosfor, B2 (riboflavin) ve B12 vitaminleri gibi önemli besin öğelerini de içerir. Bu yüzden çocukların yeterli süt ve yoğurt tüketmesine özen gösterilmelidir.

Çocukların günlük alması gereken proteini karşılayan besin miktarları;

1-3 yaş çocuk: 15-18 gr. protein ihtiyacı; 1 bardak süt veya yoğurt +1 kibrit kutusu kadar peynir +2 köfte kadar tavuk, et, balıkile sağlanabilir.

4-6 yaş çocuk: 20-25 gr. protein ihtiyacı; 1 bardak süt veya yoğurt +1 kibrit kutusu kadar peynir +3 köfte kadar tavuk, et, balık ile sağlanabilir.

7-9 yaş çocuk: 26-38 gr. protein ihtiyacı; 2 bardak süt veya yoğurt +2 kibrit kutusu kadar peynir +3-4 köfte kadar tavuk, et, balık ile sağlanabilir.

10-13 yaş kız çocuk: 39-45 gr. protein ihtiyacı; 2,5 bardak süt veya yoğurt +2 kibrit kutusu kadar peynir +3-4 köfte kadar tavuk, et, balık ile sağlanabilir.

10-13 yaş erkek çocuk: 39-60 gr. protein ihtiyacı, 3 bardak süt veya yoğurt +2 kibrit kutusu kadar peynir +3-4 köfte kadar tavuk, et, balık ile sağlanabilir.

Bu konuyla ilgili olarak “Ne Kadar Protein” başlıklı blog yazımızı da inceleyebilirsiniz.

Bazen çocuklar yemek yemek istemezler. Bazen de et yemek istemezler. Çocuğa et yedirmenin yollarını arayan, iştahsız çocuğa ne yedirilir sorusunu soran, köfte yemeyen bebeklere ne yedirilir diye soran, çocuklardaki iştahsızlık nasıl giderilir problemini çözmeye çalışan, hiç yemek yemeyen çocuğa ne yapılır veya et yemeyen çocuğa ne yapmalı diye soran tüm annelere ve bebeklere yemeği nasıl sevdiririz diyen, balık yemeyen bebekler ne yemeli sorusunu soran annelere aşağıdaki paragrafı dikkatle okumalarını tavsiye ediyoruz.

Bu gibi durumlarda çocuğumuzu veya bebeğimizi zorlamak yerine onların beslenme planlarını alternatif protein kaynakları ile zenginleştirebiliriz. 1 paket PACHA Cips’in 6,5 gr protein içerdiğini ve parkta oynarken ya da okuldan dönerken bu miktarı sadece bir paket cips ile karşılayabileceğinizi unutmayın. PACHA Cips, çantalarında tutmak için de son derece pratik, sağlıklı ve lezzetli bir atıştırmalık. Yine PACHA İlikli Kemik Suyu ile doğal proteinle zenginleştirilmiş yemeklerin de ona kaliteli bir protein kaynağı olacağının altını çizelim. Veya sütüne, yoğurduna ilave edilecek doğal proteinli PACHANOLA Granolarımızın çocuğunuzu keyiflendireceğini de hatırlatalım.

 

Bitirirken, çocuklarımızın büyüme çağında temel tapı taşımız olan proteinlerce zengin, kaliteli gıdalar almasının önemini bir kez daha vurgulamak isteriz. Yeterli, dengeli ve çeşitli bir beslenme alışkanlığı kazandırmamız çocuklarımızın sadece bugününü olumlu etkilemekle kalmayacak, onlara ömür boyu büyük bir fayda sağlayacaktır.

Yemek çocuklar için de bizim için de bütünsel bir deneyim ve keyifli olması için elimizden geleni yapıyoruz..

(1) Karaağaoğlu, Nilgün, and Gülhan Eroğlu Samur. Anne ve çocuk beslenmesi. Pegem Akademi, 2017.

(2) Arslan, Perihan, and Merih Beygo. “Çocuk Beslenmesi 1.” Beslenme ve Diyet Dergisi 3.1 (1974): 8-18.

(3) Terzi, Elif, et al. “Fasulye Proteini İzolatının Çeşitli Gıda Ürünlerinin Kalite Özelliklerine Etkisi.” Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi 20 (2020): 152-161.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir